Ondernemers en bedrijven houden soms aanzienlijke bedragen aan op zakelijke bankrekeningen. Dat biedt liquiditeit en zekerheid, maar betekent tegelijkertijd dat een groot deel van het vermogen volledig in euro’s en binnen het financiële systeem wordt aangehouden. Zeker wanneer overtollige liquiditeiten jarenlang niet nodig zijn voor de bedrijfsvoering, kan het interessant zijn om een deel van het zakelijke vermogen te spreiden.
Fysiek goud en zilver kunnen daarbij een rol spelen
Edelmetalen keren geen rente of dividend uit. Hun functie binnen een zakelijke portefeuille is anders: goud wordt vooral gebruikt als middel voor vermogensbehoud, diversificatie en bescherming tegen monetaire en financiële risico’s.
Waarom zakelijk beleggen in goud?
Geld op een zakelijke rekening heeft een nominale waarde die nauwelijks fluctueert. De koopkracht ervan kan echter wel afnemen. Inflatie zorgt ervoor dat met hetzelfde bedrag in de toekomst minder goederen en diensten kunnen worden gekocht.
Voor ondernemingen met structureel overtollige liquiditeiten ontstaat daardoor een dilemma. Geld moet voldoende beschikbaar blijven voor belastingen, salarissen, investeringen en onverwachte tegenvallers, maar een zeer grote kaspositie kan op langere termijn eveneens een risico vormen.
Goud kan worden gebruikt als aanvulling op die cashpositie. Het edelmetaal heeft geen tegenpartij nodig om zijn waarde te vertegenwoordigen en kent geen kredietrisico zoals een banktegoed of obligatie dat wel heeft.
Goud als monetaire reserve
Goud wordt al duizenden jaren gebruikt als opslag van vermogen en speelt ook tegenwoordig nog een belangrijke rol binnen het internationale monetaire systeem. Centrale banken houden wereldwijd grote hoeveelheden fysiek goud aan als onderdeel van hun reserves.
Voor een onderneming kan vanuit dezelfde gedachte worden gekeken naar goud: niet noodzakelijk als belegging waarmee ieder jaar een maximaal rendement moet worden gerealiseerd, maar als strategische reserve naast eurotegoeden en andere beleggingen.
Een onderneming die bijvoorbeeld €1 miljoen aan overtollige liquiditeiten heeft, hoeft daarbij niet te kiezen tussen uitsluitend cash of uitsluitend goud. Een gedeelte kan liquide beschikbaar blijven, terwijl een ander gedeelte over verschillende vermogenscategorieën wordt verdeeld.
Bescherming tegen geldontwaarding
Een belangrijke reden om goud aan te houden is de bescherming tegen langdurige geldontwaarding. Centrale banken en overheden hebben gedurende de afgelopen decennia de hoeveelheid geld en krediet in het financiële systeem sterk zien toenemen.
Op korte termijn bestaat er geen vaste relatie tussen de geldhoeveelheid en de goudprijs. Over langere perioden heeft goud echter het vermogen gehad om een aanzienlijk deel van zijn koopkracht te behouden.
Dat maakt goud vooral interessant voor ondernemingen die niet alleen naar de komende twaalf maanden kijken, maar naar het behoud van vermogen over een periode van bijvoorbeeld tien, twintig of dertig jaar.
Fysiek goud of een goudproduct?
Zakelijke beleggers kunnen op verschillende manieren in goud investeren. Denk aan goudmijnaandelen, ETF’s, trackers, termijncontracten en fysiek goud.
Wie goud primair koopt vanwege vermogensbescherming, kan bewust voor fysiek goud in de vorm van professionele beleggingsbaren kiezen. Daarbij bezit de onderneming daadwerkelijk het edelmetaal.
Dit verschilt wezenlijk van een financieel product waarvan de waarde gekoppeld is aan de goudprijs. Bij fysiek goud is het daarom belangrijk dat duidelijk is welke baren eigendom zijn van de onderneming en waar deze worden opgeslagen.
Professionele opslag kan bijvoorbeeld plaatsvinden in gespecialiseerde beveiligde kluizen in Nederland of internationale financiële centra zoals Zwitserland. Doijer & Kalff is Nederlands oudste aanbieder waarbij de opslag bij Brinks in Zürich wordt verzorgd.
Goud buiten het bancaire systeem
Een ander argument voor fysiek goud is diversificatie van tegenpartijrisico. Een banktegoed is juridisch gezien een vordering op een bank. Een aandeel is een belang in een onderneming en een obligatie vertegenwoordigt eveneens een vordering.
Een fysieke goudbaar die rechtstreeks eigendom is van een onderneming heeft een andere structuur. Wanneer het goud correct en afgescheiden wordt opgeslagen, is het geen verplichting van een bank of onderneming.
Daarmee kan fysiek goud een aanvullende vorm van risicospreiding bieden. Zeker bij grotere vermogens kan niet alleen spreiding tussen beleggingen belangrijk zijn, maar ook spreiding tussen financiële tegenpartijen en bewaarlocaties.
En hoe zit het met zilver?
Naast goud kan ook zilver interessant zijn voor zakelijke beleggers. Zilver heeft zowel een monetaire als een industriële functie. Het wordt onder andere gebruikt in elektronica, zonnepanelen en verschillende technologische toepassingen.
Daar staat tegenover dat de zilverprijs doorgaans aanzienlijk sterker fluctueert dan de goudprijs. Daardoor heeft zilver binnen een zakelijke portefeuille meestal een ander risicoprofiel.
Ook fiscaal bestaan belangrijke verschillen. Beleggingsgoud kan onder voorwaarden onder de btw-vrijstelling voor beleggingsgoud vallen. Bij fysiek zilver ligt dit anders en kunnen btw en de gekozen opslagconstructie een belangrijke rol spelen. Als het zilver in een douane-entrepot wordt opgeslagen dan kan het door klanten zonder BTW gekocht en verkocht worden.
Liquiditeit blijft noodzakelijk
Zakelijk goud kopen betekent niet dat een onderneming haar volledige banksaldo in edelmetaal zou moeten omzetten. Bedrijven hebben werkkapitaal nodig. Belastingen, lonen, leveranciers, investeringen en onverwachte uitgaven moeten zonder problemen betaald kunnen worden.
Een mogelijke benadering is daarom om eerst vast te stellen hoeveel liquiditeit de onderneming minimaal nodig heeft. Daarboven kan worden bepaald welk gedeelte daadwerkelijk als overtollig vermogen kan worden beschouwd.
Pas daarna komt de vraag hoe dat vermogen verdeeld moet worden over bijvoorbeeld:
liquide middelen;
deposito’s en obligaties;
aandelen en andere beleggingen;
vastgoed;
goud en eventueel zilver.
De gewenste verhouding verschilt sterk per onderneming. Een bedrijf met zeer voorspelbare kasstromen kan een andere buffer hanteren dan een cyclische onderneming met sterk fluctuerende inkomsten.
Aankoop vanuit een BV
Ook een Nederlandse BV kan in beginsel fysiek goud aanschaffen. Het goud wordt dan onderdeel van het vermogen van de vennootschap en moet correct in de administratie en jaarrekening worden verwerkt.
Daarbij spelen onder meer de aankoopprijs, waarderingsgrondslagen, gerealiseerde en ongerealiseerde resultaten en de fiscale behandeling een rol. De precieze gevolgen zijn afhankelijk van de situatie en de gekozen structuur. Bij substantiële bedragen is overleg met de accountant of fiscalist daarom verstandig.
Het voordeel van zakelijk beleggen in edelmetaal is dat overtollige middelen binnen de vennootschap direct worden gespreid, zonder dat het geld eerst naar privé hoeft te worden uitgekeerd.
Niet gericht op snelle winst
Fysiek goud is minder geschikt voor ondernemingen die op korte termijn rendement uit hun liquiditeiten willen halen. Er zijn aankoop- en verkoopverschillen en professionele opslag en verzekering brengen kosten met zich mee. Bovendien kan de goudprijs op korte termijn aanzienlijk bewegen.
Het uitgangspunt zou daarom eerder moeten zijn dat goud voor langere tijd wordt aangehouden.
Daarmee verandert ook de centrale vraag. Niet: wat doet de goudprijs volgende maand? Maar: hoe willen we dat het vermogen van de onderneming over tien of twintig jaar is samengesteld?
Vermogensbehoud door spreiding
Beleggen in goud en zilver draait uiteindelijk vooral om spreiding. Cash biedt liquiditeit, obligaties kunnen inkomsten genereren, aandelen geven blootstelling aan economische groei en goud kan bescherming bieden tegen andere soorten risico.
Voor ondernemers die gedurende vele jaren vermogen binnen hun onderneming hebben opgebouwd, kan fysiek goud daarom een interessante aanvulling zijn op traditionele zakelijke vermogensbestanddelen.
Goud hoeft cash en andere beleggingen niet te vervangen. Het kan juist worden gebruikt als een onafhankelijke reserve ernaast.
Vooral wanneer het doel niet maximale winst op korte termijn is, maar behoud en spreiding van bedrijfsvermogen over meerdere generaties, kan fysiek edelmetaal een structurele plaats binnen de zakelijke vermogensstrategie verdienen.
